Słynna gdańska uliczka została wytyczona już w I poł. XIV w. na terenie pozyskanym z osuszonych mokradeł. Zamożność mieszczan, szybko pomnażana pomiędzy XV a XVII stuleciem, znalazła odbicie w pięknych, wspaniale rzeźbionych domach mieszkalnych. Bogatą architekturę mieszczaństwa gdańskiego podziwiać dziś możemy spacerując ulicą Długą, Długim Targiem, przede wszystkim jednak oglądając wspaniałe kamieniczki ulicy Mariackiej.
Najbardziej charakterystycznym elementem tego ciągu spacerowego są przedproża. Zaskakujące jest bogactwo ich zdobień - zostały upiększone granitowymi kulami, misternie rzeźbionymi kratami czy też płaskorzeźbami przedstawiającymi sceny mitologiczne i biblijne. Boczne ściany zaopatrzono w symbolizujące zwierzęta kamienne rzygacze, których zadanie polega na odprowadzaniu wody deszczowej.
W drugiej połowie XIX w. władze pruskie z wielkim zapałem przystąpiły do zmiany wizerunku miasta, co nosiło niekiedy znamiona zwykłego wandalizmu. Dążąc do usprawnienia komunikacji miejskiej ulice poszerzano przede wszystkim kosztem rozbiórki przedproży. Wciśnięta między potężną bryłę kościoła NMP a Motławę ulica Mariacka pozbawiona była większego znaczenia komunikacyjnego dlatego też uniknęła tego smutnego losu.
Pod koniec II wojny światowej ten wspaniały zabytek został całkowicie zniszczony. Niezwykle trudnej i żmudnej odbudowy podjęto się dopiero w latach sześćdziesiątych.
Odrestaurowana ulica Mariacka zadziwia niespotykanym klimatem, bogactwem rzeźb i zdobniczych motywów. Jesto to wspaniałe miejsce na spokojny, przepełniony refleksją i zadumą spacer. Nastrój taki potęguje bezpośrednie sąsiedztwo potężnej świątyni mariackiej. Ulica tętni życiem w okresie letnim, zwłaszcza podczas Jarmarku Dominikańskiego. Wystawy i ekspozycje warsztatów artystycznych, rzemieślniczych oraz galerii świetnie wtedy pasują do pięknego, zabytkowego otoczenia.
Poza sezonem, jak wyżej wspomniano, ulica Mariacka świetnie sprzyja spokojnym rozważaniom o przeszłości zabytkowego Gdańska.